Volkan BAŞAK

Veni, Vidi, Vici Tokat ilinin Zile ilçesinde Söylenmiştir.

Veni, Vidi, Vici Tokat ilinin Zile ilçesinde Söylenmiştir.
Geldim, Gördüm, Yendim

Veni, vidi, vici ünlü Latince deyiş. Veni, vidi, vici Latince venire, videre, vincere fiilerinin birinci tekil şahıs geçmiş zaman halidir. Türkçe karşılığı; "Geldim, gördüm, yendim"dir.
Bu cümle Julius Sezar tarafından Roma Senatosu'na yazılmış Zela Savaşındaki zaferini anlatan mektupta geçer. Sezar Tokat 'ın Zile ilçesinde Pontus'lu Pharnaces II'ye karşı kazandığı zaferin ardından Roma 'da bulunan yardımcısı Gaius Matius'a gönderdiği ve Roma Senatosuna verilen mektupta bu cümleyi kullanmıştır. Bu kısa ve özlü söz sadece Sezar'ın zaferinin büyüklüğünü değil, onun askeri hünerini de vurgulamaktadır. Farklı bir bakış açısından (Sezar aynı dönemde bir iç savaşı da sürdürmektedir), bu özdeyiş aristokratlardan oluşmuş ve geleneksel olarak Roma Cumhuriyeti'ndeki en güçlü grubu temsil eden senatoyu küçümseyişinin bir göstergesi olarak yorumlanabilir.
Tarihi kaynaklara göre, M.Ö 100 veya 101 yılları arasında yaşadığı tahmin edilen Roma İmparatoru Julios Sezar, Pontus asıllı Basforos kralı 2. Pharneces ile Zile Altıağaç mevkiinde çok kanlı bir savaş yapar. Savaşta her 2 taraf da büyük kayıplar verir. Ancak savaşı Roma İmparatoru Julius Sezar kazanır. Bunun üzerine dünyaca ünlü sözü "Veni-vidi-vici" (Geldim-gördüm-yendim) diyerek, durumu Roma'ya bildirir.

Sezar, Zile'de kaleye taş bir kitabe yaptırarak, dünyaca ünlü bu sözünü oraya da yazdırır. Günümüzde Zile Kalesi'nde bulunan kitabeleri ziyaret etmek için her yıl çok sayıda turist ilçeye gelirken, bazı tarihçiler bu kitabenin Sezar tarafından yapılan asıl kitabe olmadığını, gerçek kitabenin çalındığını ve nerede olduğunun tespit edilemediğini, ama bu sözün Zile İlçesi'nde söylendiğinin tüm kaynaklarda geçtiği de ifade edilmektedir.
Ayrıca Zile'nin Yıldıztepe Kasabası'ndan çıkarılan pek çok antik eserin üzerinde "Veni-vidi-vici" yazısının görüldüğü ifade edilmektedir.